Onderzoek Interim-management maatschappelijk vastgoed

Gemeenten richten zich steeds meer op maatschappelijk vastgoed vraagstukken. Hospitality Consultants heeft verkennend onderzoek gedaan naar de behoeftes en verwachtingen rondom inhuur van externe capaciteit voor maatschappelijk vastgoed bij gemeenten.

Tot 2010 sterke focus op realisatie
De afgelopen jaren hebben gemeenten sterk ingezet op de realisatie van multifunctionele accommodaties als Brede Scholen, Kulturhusen en sportcomplexen. Drijvende factor achter deze initiatieven zijn de verschillende stimuleringsmaatregelen binnen de overheid. Het belang van sectoroverstijgend denken bij dergelijke initiatieven wordt onderkend, dit wordt onderstreept door de intrede van de combinatiefunctionaris en de investeringen in procesmanagement.

Gemeenten hebben in 2009 ongeveer 33 miljoen euro besteed aan de inhuur van interim-managers voor maatschappelijk vastgoed. De meeste interim-managers werden ingehuurd voor projectmanagement voor de verschillende multifunctionele accommodaties die zijn gerealiseerd.

2010 het jaar van beleidsvorming
Bijna 90% van de gemeenten die deelnam aan het onderzoek verwacht dit jaar te gebruiken voor het (her)formuleren van het accommodatiebeleid. Krimpende budgetten en een veranderende demografische samenstelling vragen om bewuste keuzes in kwantiteit en kwaliteit. De rol van de burger en de positionering van de gemeente zijn eveneens onderwerp van gesprek. Bezuinigingen zorgen voor een sterkere focus op het maatschappelijk rendement van de diverse maatschappelijke accommodaties en een kritische blik op de formatieve omvang binnen gemeenten. Het meetbaar maken van het maatschappelijk rendement van de verschillende maatschappelijke accommodaties lijkt de enige kans tot overleven in de komende collegeperiode. Transparante managementinformatie wordt belangrijker dan ooit.
Daarnaast laait de kerntakendiscussie binnen gemeenten sterker op dan voorheen. De vraag die centraal staat is: "Binnen welke verhoudingen wordt de kracht van gemeenten, het maatschappelijk veld en 'de markt' optimaal benut?". Gemeenten zien een duidelijke regierol voor zichzelf. De manier waarop deze vormgegeven wordt vraagt de komende maanden om duidelijke keuzes. Ook hier geldt dat transparantie, sturen op kengetallen en 'in control' blijven, belangrijke speerpunten worden.

Vergrijzing raakt maatschappelijk vastgoed, of niet?
De veronderstelling dat de vergrijzing van onze samenleving maatschappelijk vastgoed raakt lijkt legitiem. Een in verhouding met het bedrijfsleven aanzienlijk aandeel van het personeelsbestand binnen gemeenten bereikte de afgelopen jaren en bereikt de komende jaren de pensioengerechtigde leeftijd, hiermee kan een gap aan kennis en expertise rondom maatschappelijk vastgoed ontstaan. Slechts een kleine 15% van de respondenten onderschrijft deze vooronderstelling. Het vakgebied van 'multifunctioneel' maatschappelijk vastgoed is relatief jong, de 'experts' ook? Een groter aandeel (ongeveer 35%) ziet het vakgebied van maatschappelijk vastgoed als een 'niche' markt waarbinnen het niet eenvoudig is om medewerkers met de juiste kennis en ervaring te vinden.
Daarnaast is aan respondenten gevraagd of een veranderende behoefte aan maatschappelijk vastgoed ontstaat nu een groter aandeel van de inwoners van gemeenten vergrijst. Het merendeel van de respondenten verwacht dat het huidige aanbod in de veranderende behoefte kan voorzien, ruim 25% van de respondenten verwacht dat er meer vraag komt naar accommodaties en activiteiten waarbij de focus meer komt te liggen op de leefbaarheid voor
ouderen.

Integraliteit nog altijd een worsteling
De verantwoordelijkheid voor maatschappelijk vastgoed is veelal decentraal belegd binnen gemeenten. Meerdere beleidsterreinen (en veelal ook afdelingen) zijn (zijdelings) betrokken bij de realisatie en het beheer van maatschappelijk vastgoed. Het borgen en afstemming zoeken tussen de verschillende beleidsterreinen en het betrekken van de diverse afdelingen is hierdoor vaak een grote opgave. Centralisatie kan hierop een antwoord zijn. Vooralsnog lijken gemeenten er, om verschillende redenen, niet in alle gevallen voor te kiezen deze integrale afstemming structureel te borgen binnen de eigen organisatie. Omstandigheden dwingen ons meer met minder te doen de komende jaren, dit vraagt om een duidelijke koers.